तुमचा मोबाईल चार्जर बंद असूनही पैसे जाळतोय ! वर्षाला २२० कोटींची वीज वाया
** शॉकिंग ! प्रत्येक दुसरा चार्जर विजेचा शत्रू : २२ कोटी युनिट वीज दरवर्षी वाया**
महावितरणला नाही, तुमच्या खिशाला फटका ! चार्जरच्या एका चुकीने वाया जातेय कोट्यवधींची वीज
चार्जर प्लग इन ठेवल्याने वर्षाला २२० कोटी रुपयांची वीज वाया !
तुमच्यापैकी अनेकजण मोबाईल फोन चार्ज झाल्यावर चार्जर प्लगमधून काढायला विसरतात किंवा तो तसाच सॉकेटमध्ये लावून ठेवतात का? जर असे करत असाल, तर ही बातमी तुमच्यासाठी महत्त्वाची आहे. ऊर्जा विभागाच्या एका अंतर्गत अभ्यासानुसार, केवळ या एका सवयीमुळे दरवर्षी तब्बल २२ कोटी युनिट वीज वाया जात आहे. या वाया जाणाऱ्या विजेची किंमत सुमारे १५० ते २२० कोटी रुपये इतकी आहे.
हा अभ्यास सांगतो की, भारतातील प्रत्येक दुसरा मोबाईल फोन वापरकर्ता, फोन चार्जिंगमधून काढल्यानंतरही चार्जर तसाच प्लग इन करून ठेवतो. यामुळे विजेचा मोठा अपव्यय होतो. या २२ कोटी युनिट विजेतून २२ लाख बल्ब १०० तास प्रकाशित करता येऊ शकतात, याचा अर्थ किती मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा वाया जात आहे हे लक्षात येते.
चार्जरच्या कार्यक्षमतेचाही परिणाम
मोबाईल फोन चार्ज करताना होणाऱ्या विजेच्या अपव्ययात चार्जरची कार्यक्षमता (Efficiency) देखील महत्त्वाची भूमिका बजावते. चार्जरची कार्यक्षमता म्हणजे तो किती वीज वापरतो आणि त्यापैकी किती वीज प्रत्यक्षात फोन चार्ज करण्यासाठी वापरली जाते. उदाहरणार्थ, जर एखादा चार्जर १०० वॅट वीज घेत असेल आणि त्यापैकी ८५ वॅट वीज मोबाईलला देत असेल, तर त्याची कार्यक्षमता ८५% मानली जाते. ८५% ते ९५% कार्यक्षमता चांगली मानली जाते. दुर्दैवाने, आपल्या देशात सध्या ५०% ते ९०% कार्यक्षमतेचे चार्जर वापरले जात आहेत, ज्यामुळे काही प्रमाणात अतिरिक्त विजेचा वापर होतो.
६० कोटी मोबाईल वापरकर्त्यांकडून २१० कोटी युनिट विजेचा अपव्यय
देशात अंदाजे ६० कोटी मोबाईल फोन वापरकर्ते आहेत. त्यांच्या फोन चार्जिंगसाठी एका वर्षात सरासरी २१० कोटी युनिट वीज वाया जात असल्याचे या अभ्यासात नमूद केले आहे. यातील एक मोठा भाग म्हणजे चार्जरचा योग्य वापर न करणे आणि कमी कार्यक्षमतेचे चार्जर वापरणे.
तुम्ही काय करू शकता ?
या गंभीर समस्येवर मात करण्यासाठी प्रत्येक नागरिकाने काही सोप्या गोष्टी पाळणे आवश्यक आहे:
* चार्जिंग पूर्ण झाल्यावर चार्जर प्लगमधून काढून टाका: ही सर्वात महत्त्वाची सवय आहे. यामुळे विजेची बचत होईल.
* उच्च कार्यक्षमतेचे चार्जर वापरा: नवीन चार्जर खरेदी करताना त्याची कार्यक्षमता तपासा.
* जागरूकता वाढवा: आपल्या मित्र आणि कुटुंबातील सदस्यांनाही याबद्दल माहिती द्या.
आपल्या छोट्या प्रयत्नांनीही आपण देशाची वीज बचत करण्यास आणि पर्यावरणाचे संरक्षण करण्यास मदत करू शकतो.
